De Collectie Vertelt… over de Asturias

       
De Asturias verzorgde in 1951 het negende transport met Molukkers naar Nederland. Bij aankomst in Amsterdam telde het schip aanzienlijk meer passagiers dan bij vertrek.

De Asturias werd in 1926 gebouwd als passagiersschip voor de Britse Royal Mail Lines door de werf van Harland & Wolff in Belfast (Noord-Ierland). Toen de boot te water werd gelaten was ze het grootste motorschip ter wereld. Er was ruimte voor zo'n 1.100 passagiers in drie klassen en 450 bemanningsleden. In de Tweede Wereldoorlog werd de Asturias gevorderd en verbouwd tot hulpkruiser. In 1943 werd ze door een Italiaanse onderzeeboot op de Zuidelijke Atlantische Oceaan getorpedeerd en raakte zij zwaar beschadigd. Hierna werd ze versleept naar Freetown (Sierra Leone). Daar bleef zij twee jaar verwaarloosd liggen. In 1945, na de oorlog, werd de Asturias aangekocht door de Britse admiraliteit. Deze liet haar naar Gibraltar en later naar Belfast slepen. Daar werd ze hersteld en ingericht als emigranten- en troepentransportschip. In die hoedanigheid voer de Asturias geregeld op Australië en Oost-Aziatische bestemmingen.

Asturias in 1949 (l.) en in 1951 (r.)

Op terugreizen uit Australië werd ze in 1949, 1950 en 1951 door de Nederlandse regering gecharterd om in Indonesië troepen op te halen. In 1951 betrof dat Molukse militairen en hun gezinnen. De Asturias vertrok op 23 april vanaf Tanjung Priok en op 24 april vanaf Semarang. Hoewel het een groot schip was, vervoerde het niet het grootste aantal Molukse opvarenden. Dat was de Fairsea met 1834 personen. Volgens de passagierslijst van de Asturias vertrok de boot met 1774 passagiers onder wie enkele Nederlandse militairen en burgers. Volgens database ‘De Aankomst’ ging het om 1702 Molukse namen. Van het Marinepersoneel zijn dat: D.J. Manuputty, D. Pattiapon en J. Uneputty. Ook waren er 4 zogenaamde Veiliggestelden aan boord: S.M.I. J. Alfons, sgt. M. Kols, sgt. J. Paliama en kpl. S. Siwalette.


 
De vaste medische staf van 47 personen was uitgebreid met 34 gedetacheerden onder wie een gynaecoloog, tandarts, operatiezuster, narcotiseur en 18 Molukse (hulp)verplegers en kinderverzorgers (m/v). Dat was geen overbodige luxe gezien het grote aantal zwangere vrouwen aan boord. De Asturias kan met recht een ooievaarsschip worden genoemd. Tijdens de reis werden 45 baby’s geboren (2  overleden spoedig). Een vrouw overleed aan een hartstilstand. Ook waren er enkele gevallen van mazelen, kinkhoest en longontsteking. Na Port Said was het zo fris dat de scheepsverwarming werd aangezet.



Verstekelingen waren er ook. Vier mannen wisten zwemmend aan boord te komen toen de Asturias in de haven van Semarang lag. John Pesurnay (1927) deed zich voor als zoon van een opvarende:  “Ik zat op de AMS, de Algemeen Middelbare School, de voortzetting van de MULO. Ik wilde gaan studeren op Java, want op Ambon waren er geen verdere mogelijkheden. Er ging een schip van Ambon naar Jakarta en omdat er toevallig een Ambonese kapitein aan boord was, kon ik mee als verstekeling. Maar in Jakarta had ik geen familie. Een docent van de kweekschool heeft zich toen over mij ontfermd. Hij vertelde mij dat wanneer ik verder wilde studeren, ik beter naar Nederland zou kunnen gaan. Hij heeft contact gelegd met de  Ambonezen in Jakarta, waaronder oom Joop Wattimena en zogenaamd als zoon van die oom ben ik meegekomen.”

In de middag van 16 mei meerde de Asturias aan in de haven van Amsterdam. De volgende dag werden de Molukse opvarenden met bussen naar Amersfoort vervoerd.

De Asturias werd in 1957 te Faslane (Schotland) gesloopt. Daarvoor speelde zij nog als Titanic in de film 'A night to remember'.

Oproep
De namen van de verstekelingen en de namen van 35 baby’s staan nog niet vermeld in database De Aankomst. Kunt u ons helpen? Stuur dan een mail naar Nanneke Wigard.


Geboortebewijs van Ibrahim Asturias Saija


Klas 1 schooljaar 1957/58 of 1958/59, Lunetten. Bovenste rij: (v.l.n.r.) Pauline Latuperissa, Louise Lemasian, Lentje Latuhihin, Salomi Kesaulija, Florita de Fretes, Mary Latuperissa. 1e rij van boven: Helena Latuhamallo, Josine Tahitu, Alexandrine Haulussy, Frans .., .. Soumokil, Flora Akihary, Anneta de Fretes, Rietje Hehanussa, Lily Hekaja, Maart.. , 2e rij van boven: Mezach Matakena, Chris Paliama, Bertus Hehakaja, Frans Mataheru, Jacob Sahertian, Alex Hehanussa, Jozef Lemasian, Julius Ahuluheluw. Onderste rij: Jopie Kaja, Octavianus Kawissy, Elias Pieters, Jan Beffers, Monky .., .. Pattiwael, Simon Sahuleka, Octavianus Luhulima, Martin Asturias Malawau. (MHM/coll. P.G. Lanting)


Bronnen:
De Aankomst 
Artikel in Marinjo 2006, nr. 2, p. 10-11: Gedachtewolk: oom John Pesurnay” door Herman Keppy
Artikel in Marinjo 2011, nr. 3, p. 16-17: “Vruchtbare vracht Asturias: 45 baby’s aan boord geboren” door Jim Worung
Bootboek LSMO/Pelita

Lees ook Twaalf vaarten, twaalf verhalen



Laatst bijgewerkt: 16 sept. 2016