Hatert: Erfgoed eerste generatie Molukkers veiligstellen


Molukse wijken verspreid over heel Nederland hebben afzonderlijk een eigen verhaal met een uniek karakter. Deze keer aandacht voor de Molukse gemeenschap in Hatert/Nijmegen. Hier is zeer recent een overeenkomst gesloten tussen de lokale woningbouwvereniging en de vertegenwoordiging van de Molukse huurders. Het betreft de voordracht van 42 woningen van de Molukse buurt in Hatert. Vanaf de beginperiode van de onderhandelingen was Lolita Kapel aanwezig als voorzitter van het Bewonersplatform. Kapel geeft tekst en uitleg.

Na jaren overleg met de Molukse gemeenschap, de woningcorporatie stichting Portaal en de gemeente Nijmegen is de kogel door de kerk: 42 huurwoningen in de Angerensteinstraat en de Geeresteinstraat worden bij leegstand eerst aangeboden aan Molukkers. Daarmee wordt recht gedaan aan de oorspronkelijke afspraken die in de jaren zestig zijn gemaakt met de families van Molukse ex-KNIL-militairen, die in Hatert huisvesting kregen. Op 8 juli werden in het Elim kerkgebouw de stukken ondertekend door stichting Portaal en de Huurdersvereniging Lingkungan Bangsa Maluku Hatert.

Op de linker foto staat Lolita rechts

Bij de voorbereidingen was Lolita Kapel aanwezig. De familie Kapel kwam vanuit het kamp Plasmolen en Gennep naar Hatert. Lolita is in de wijk opgegroeid. Wel is ze vanwege haar studie even weg geweest. “Maar tijdens de ziekte en het overlijden van mijn moeder en na mijn scheiding heb ik korte tijd bij mijn vader in de wijk gewoond. Sinds 2010 woon ik met mijn kinderen op korte afstand van de wijk.”

Zoals in alle Molukse woonwijken verdient de huisvestingssituatie bijzondere aandacht. De woningen in de Molukse woonwijken waren eerst in handen van de landelijke overheid. Dit betreft de zogenaamde Domeinenwoningen. Toen de landelijke overheid besloot om al deze woningen over te dragen aan de lokale gemeente en/of een woningbouwvereniging vonden lokale overdrachtoperaties plaats, waarbij de afspraken niet altijd even helder werden geregeld. Zo ook in Hatert.

“Bij een wijkvergadering werd gevraagd wie zich voor het behoud van de wijk wilde inzetten. Ik heb me toen opgegeven omdat ik het erfgoed van de eerste generatie wilde veiligstellen. Zo was ik vanaf begin januari 2013 voorzitter van het Bewonersplatform. Nu het een huurdersvereniging is geworden, mag ik geen functie meer bekleden, omdat ik niet in de wijk woon. En dat hoort ook zo. Mijn taak zit er dus op.”



De recente overeenkomst met de woningbouwvereniging houdt in dat de huurdersvereniging - bestaande uit de bewoners van de 42 woningen - het recht van voordracht heeft en dat op deze manier de Rumah Tua gedachte kan blijven bestaan. Bij de voordracht wordt er gekeken naar vier opeenvolgende categorieën zoals familie, oud-wijkbewoners, woonachtig in Nijmegen en de rest van Nederland. Mocht blijken dat er niemand is die voor de woning in aanmerking komt, dan pas wijst de woningcorporatie iemand toe. Overigens worden de huurprijzen naar inkomen aangepast.
“Op deze manier kan in principe iedereen in aanmerking komen voor een woning in de wijk. Uiteindelijk is het wel de verantwoordelijkheid van de gemeenschap zelf of de wijk blijft voortbestaan. De voorwaarden zijn er in ieder geval.”

Wonen in de Molukse wijk blijft speciaal voor Lolita: “Het idee dat je er voor elkaar bent in leuke en minder leuke tijden spreekt mij enorm aan. Het gevoel van saamhorigheid. Ik denk dat Molukkers op hun best zijn, wanneer zij met elkaar samenwerken. In een Nederlandse samenleving waar veel gericht is op het individu, kan het wonen in de wijk een verademing zijn en je het gevoel geven dat je er niet helemaal alleen voor staat. Zo was bijvoorbeeld de medewerkster van de woningcorporatie verbaasd dat ik alle wijkbewoners bij naam kende en dat ze mij ook kenden. Ik had daar nooit bij stilgestaan, maar dit geeft wel aan hoe bijzonder en vooral mooi dat eigenlijk is.”

RMS-herdenking in de wijk, ca. 1990 (MHM/Otto Tatipikalawan)

Als het kan moet de wijk zolang mogelijk Moluks blijven: “Vooral omdat het recht doet aan onze eerste generatie. Er zijn zoveel beloften gebroken, dat we er hard voor hebben geknokt om in ieder geval deze belofte - dat het altijd een Molukse wijk zal blijven - waar te maken. Gelukkig hebben de woningcorporatie en de gemeente Nijmegen dat ook ingezien en zijn we met z’n allen trots op het resultaat. De wijk Hatert is altijd een wijk geweest waar ruimte is voor individuele ontwikkeling en ‘je eigen ding doen’. Het is ook een wijk met veel interactie met de rest van Hatert. Deze overeenkomst geeft de mogelijkheid om als familie het huis van vader/moeder/opa/oma als blijvende herinnering voor de volgende generaties te behouden. Erfgoed dat we mee hebben gekregen en waard is om overgedragen te worden.”

Wat voor tips zijn er voor andere Molukse wijken die in onderhandeling zitten met een woningbouwvereniging? Lolita Kapel: “Heb vooral geduld en zorg dat je als gemeenschap dezelfde boodschap uitdraagt en gezamenlijk achter het standpunt blijft staan. Het gaat er niet om wie er voor zorgt dat de Molukse wijk behouden blijft, maar dat het behouden blijft. Emoties kunnen hoog oplopen, ook onderling, maar heb respect voor elkaars mening. En als de gemeenschap niet wil dat het behouden blijft, dan zij het zo. Hoe moeilijk het voor sommigen ook is. Het bewonersplatform heeft van het begin af aan geprobeerd iedereen en alle organisaties bij het proces te betrekken. Zowel op kerkelijk als op maatschappelijk vlak. Deze samenwerking heeft er ook voor gezorgd dat we één boodschap hadden en die konden blijven uitdragen, zodat we uiteindelijk tot dit mooie resultaat zijn gekomen. Zonder de ondersteuning van de bewoners, belangstellenden, de dominee, de kerkraad en alle organisaties hadden we dit zeker niet voor elkaar gekregen.”

Lees verder