Geluk of Lot? Maand van de Geschiedenis 2017


Onder grote belangstelling presenteerde Stg. Moluks Historisch Museum op 24 oktober jl. het programma ‘Geluk of Lot’ tijdens de Week van de Koloniale Geschiedenis in samenwerking met Museum Bronbeek in Arnhem. Daarbij viel op dat het met name Molukkers van de derde generatie waren die hun licht lieten schijnen op het thema Geluk. Zo illustreerde filmmaker Jeftha Pattikawa uit Amsterdam het gelukkige wijkgevoel aan de hand van niet eerder vertoonde gedigitaliseerde filmbeelden die een impressie gaven van het leven in de Molukse wijk in Vaassen: “Toen had de wijk inderdaad nog de verbindende rol tussen bewoners en organisaties. We deden toen ook veel samen en er was van alles te doen voor bijvoorbeeld de kinderen in de wijk. Dat is inmiddels behoorlijk veranderd. Je komt naar de wijk eigenlijk alleen nog maar om op familiebezoek te gaan”, aldus Pattikawa.


Deelnemers aan het fotoproject Mahina

Het fotoproject Mahina illustreerde de kracht van Molukse vrouwen die volgens de makers niet verstrikt raakten in het lot van de Molukkers die naar Nederland zijn gekomen: “Het zijn sterke vrouwen die de emancipatie van vrouwen van de grond hebben getild. Zij dragen onze cultuur over aan de volgende generatie en zo heb je het lot in eigen hand”, zo vertelde Jaïr Pattipeilohy van het project Mahina. 


Grace Tanamal en Rocky Tuhuteru bekijken een jeugdfoto van Grace (rechts op rechter foto)

Nog een sterke vrouw kwam aan het woord op het podium van Landgoed Bronbeek: voormalig kamerlid Grace Tanamal vertelde over haar eigen familiegeschiedenis en hoe dat verband hield met haar drive om het voor anderen op te nemen: “Toen ik heel jong was, merkte ik al dat ik anders behandeld werd en dat mensen onderscheid maakten, omdat ik Moluks ben. Daar komt volgens mij ook mijn inzet vandaan om op te komen voor mensen die het minder hebben.” Verderop in deze Nieuwsbrief kunt u nog een uitgebreid interview lezen met Grace Tanamal.



Enang Wattimena en zijn familieleden

Het geluk lacht ook filmmaker Enang Wattimena toe. Zijn korte documentaire ‘Liefde’ kreeg een award tijdens het Balinale Filmfestival. ‘Liefde’ gaat over de zoektocht naar informatie over zijn betovergrootmoeder uit Atjeh. De reconstructie van zijn familiegeschiedenis die tijdens ‘Geluk of Lot’ werd vertoond, bracht veel emoties teweeg bij het publiek en familieleden van Enang die in de zaal zaten.


Links: huwelijk Manusama-Kastanja, 1928. Rechts: fam. Huliselan, Genapium (MHM)

Uiteraard kwam ook de collectie van Stichting Moluks Historisch Museum aan bod. De fotocollectie bevat veel beelden van geluksmomenten, vertelde collectiebeheerder Nanneke Wigard. Al is het wel zaak om voorzichtig te zijn met interpreteren. Geluk is een abstract begrip en gevoelens zijn meestal niet zichtbaar op een foto. Huwelijken, doop- en communiefeesten zijn de logische momenten die vaak werden vastgelegd en ook familiefoto’s bij de kerstboom zijn er volop. Sommige foto’s tonen gelukkige gezinnen in hun nieuwe huis in de wijk. Hierover werd opgemerkt dat deze foto’s misschien wel geënsceneerd waren omdat ze door het CAZ gebruikt werden om de verhuizing vanuit de barakken van het woonoord naar de stenen huizen in de Molukse wijk zo aantrekkelijk mogelijk voor te stellen. Tegenwoordig wordt geluk ook geassocieerd met vrije tijd en vakantie. Een ingezonden brief van dhr. Loupatty in Pertemuan van 1963 over zijn vakantie met de brommer - destijds heel normaal -, werd door de zaal met luid gelach begroet.



Hoogleraar Fridus Steijlen boog zich over de geluksfactor van Molukkers in Nederland. Zo is hij van mening dat het geen kwestie is van geluk of lot maar veel meer van het vermogen tot veerkracht als gemeenschap om een plek te vinden onder de Nederlandse zon.


Rocky Tuhuteru in gesprek met Joshua en Henry Timisela

Aan het einde van het programma verklaarden de gebroeders Timisela dat het succes dat hun toelacht voor een belangrijk deel ook een geluk bevat: “Natuurlijk ontbreekt het geluk niet wil je succes boeken. Want wie had dat nou een paar jaar geleden gedacht dat we zoveel succes zouden boeken met een plan om een theatervoorstelling te maken. Daar zit ook geluk bij!”
De dag werd afgesloten met een stukje uit de nieuwe theatershow van de broers met de zeer toepasselijke titel: ‘De Liepde Show’.





Foto's: Ating Ririassa


Met dank aan Museum Bronbeek






Laatst bijgewerkt: 9 nov. 2017