De Collectie Vertelt… over de Skaubryn


Het Noorse schip Skaubryn was nagelnieuw toen het in 1951 een groep van 1193 Molukkers naar Nederland vervoerde. Toch bleek het airconditioningssysteem voor problemen te zorgen. Met grote gevolgen...



Het motorschip Skaubryn was in aanleg gebouwd als vrachtvaarder door de werf Howaldtswerke in Kiel (Duitsland). Maar zij werd in 1951 afgebouwd te Landskrona (Zweden) door de werf Öresundsvarvet. De bouw vond plaats in opdracht van de Noorse rederij I.M. Skaugen. De Skaubryn had een lengte van 139,6 meter en was 17,4 meter breed. Ze ging met ruim 1000 bedden varen als emigrantenschip op de landverhuizersroute Bremerhaven - Sydney. In maart 1951 voer ze voor het eerst naar Australië. Meteen bij de eerste thuisreis deed ze Surabaya aan om Molukse militairen en hun gezinnen aan boord te nemen. Op 14 april vertrok de Skaubryn uit Surabaya om op 10 mei in Rotterdam aan te komen.

In zijn reisverslag vermeldt de Commanderend Officier Troepen, P.G. Hilgersom, dat zijn schip met 1198 Ambonezen aan boord vertrok.



Er waren voldoende waslokalen, WC’s en douchecellen. Toch bleek het schip niet goed voorbereid op de hitte van de Tropen. “Legering in de hutten en ruimen is goed, echter zeer warm”, schrijft de COT in zijn reisverslag. Twee hutten boven de machinekamer waren onbruikbaar. Ook de airconditioning in de cafetaria’s (eetzalen) - er waren er drie: twee voor volwassenen en één voor kinderen - werkte onvoldoende. Tragisch gevolg was dat er twee baby’s overleden door de warmte.


(MHM/coll. Worung)

Uit database De Aankomst blijkt dat er enige correctie nodig is op de aantallen die de COT noemt. Zo zijn er enkele gevallen waarbij de personen wel op de passagierslijst vermeld staan, maar bij nader inzien toch niet meegekomen zijn met de Skaubryn. Van de 9 marinemannen is er één, J. Persunay (op de passagierslijst foutief gespeld als Pesurnay), een week later met de Asturias naar Nederland vertrokken.



En in plaats van de oudste zoon van de familie Hehanussa is een weesjongen meegenomen. Loes Hehanussa-Polnaya vertelt daarover het volgende:




Het einde van de Skaubryn
Jaren achtereen bleef de Skaubryn op Australië varen. Tussendoor werd het schip wel door regeringen gecharterd als troepentransportschip - voor Franse militairen uit Indo-China en Engelsen uit Singapore. Rederij Greek Line charterde haar ook, voor vier emigrantenreizen naar Canada. In april 1958 sloeg het noodlot toe: op weg naar Australië, in de Indische Oceaan, brak brand uit in de machinekamer. Er waren op dat moment meer dan 1.200 mensen aan boord. Gelukkig konden alle opvarenden worden opgepikt door een toevallig passerende vrachtvaarder. Maar het schip moest worden opgegeven. Op 6 april 1958 verdween de volledig uitgebrande Skaubryn in de golven.

Bronnen:
De Aankomst 
Website Troepentransportschip
Reisverslag COT
Bootboek Pelita/LSMO    



Laatst bijgewerkt: 13 juni 2016