Tong Tong Fair 2015 met Liedjes uit de Kompenie


Het is dit jaar 65 jaar geleden dat het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger, het KNIL, werd opgeheven nadat in december 1949 de soevereiniteit aan Indonesië was overgedragen. Voor de KNIL-militairen was in de jonge onafhankelijke staat geen plaats meer. Vele Molukse KNIL-soldaten vertrokken in 1951 naar Nederland voor wat men toen nog dacht een tijdelijk verblijf en demobilisatie. Nu, 65 jaar later, vraagt het programma Liedjes uit de Kompenie  aandacht voor dit deel van ons gedeelde verleden. Een muzikaal programma met historische beelden van het toenmalige KNIL dat 65 jaar na dato ook een eerbetoon is aan de veerkracht van de oud-militairen en hun gezinnen.

Tijdens de Molukse Dag op de Tong Tong Fair op woensdag 3 juni in Den Haag presenteert het Moluks Historisch Museum dit programma. Vooral Molukkers van de tweede en derde generatie zijn in de afgelopen jaren op zoek gegaan naar de juiste teksten van de liedjes. Velen weten wel ongeveer waar die liedjes over gaan maar kennen de betekenis van de woorden niet of nauwelijks. De vocalisten Maria Lekransy, Anna Makaloy en Regina Lekransy gaan in het speciale programma Liedjes uit de Kompenie een aantal van die liedjes vertolken, zoals bijvoorbeeld Pantai Natsepa over het Natsepa-strand langs de baai van Ambon of over de vele reizen die Molukkers hebben afgelegd, ver weg van hun negorij in het lied Beta Berlajar Djauh.

Over het leven in de tangsi of kompenie (militaire kampement) in het toenmalig Nederlands-Indië en het latere Indonesië heeft het Moluks Historisch Museum prachtig fotomateriaal in zijn collectie. Ook van de aankomst van Molukkers in 1951 in de verschillende havens in Nederland. Van Molukse vrouwen bijvoorbeeld met een kind op de arm die embarkeren in Rotterdam. Of van Molukse militairen met een koffer in de hand. En warempel: er is ook filmmateriaal van de ontscheping van de New Australia waar mannen met hun gitaar in de hand naar de bussen lopen en dat illustreert dat er veelvuldig en vooral met graagte gezongen werd. Het waren liedjes over weemoed, heimwee, liefde en verliefdheid naast bijvoorbeeld liedjes over het respect voor de Molukse moeder. In dat repertoire worden ook de Molukse eilanden of een negorij bezongen. Het zijn eenvoudige liedjes die makkelijk in het gehoor liggen en vooral uitnodigen om mee te zingen. En wat Molukkers dan graag doen is het liedje versieren met meerstemmigheid.

Het programma wordt gelardeerd met uniek fotomateriaal uit de collectie van het Moluks Historisch Museum dat is samengesteld door collectiebeheerder Nanneke Wigard. In het programma spreekt verder ook antropoloog Fridus Steijlen over het leven in de kompenie en bovenal over de vraag hoe en waarom Molukse mannen dienst deden in het KNIL, het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger. Verder is ook te gast oom Jitro Ubro die in een tangsi is opgegroeid. Later speelde hij met zijn bands veel van de liedjes die op 3 juni te horen zijn.

Liedjes uit de Kompenie wordt gepresenteerd door Rocky Tuhuteru en begint om 12.30 uur in het Tong Tong Theater in het Cultuurpaviljoen.

 


Tangsi op Java, ca. 1950 (MHM/coll. DDET)


KNIL-vrouwen in een tangsi op Java, ca. 1950 (MHM/coll. Chr. Salakory)

Een laatste blik vanaf de Fairsea, 1951 (MHM/coll. Worung)

Liedjes uit de Kompenie, Tong Tong Fair 2014


Klik hier voor meer informatie over de programmering op 3 juni. 
 
Klik hier voor meer informatie over de programmering op 5 juni in het Paard van Troje waar stg MHM Tifa's & Turntables, Let's dance presenteert.